Takaisin Tulosta

Angiosomi-periaate kroonisen alaraajan elinkelpoisuutta uhkaavan iskemian revaskularisaatiossa

Lisätietoa aiheesta
Maarit Venermo
18.2.2021

Taylor ja Palmer «Taylor GI, Palmer JH. The vascular territories (an...»1 esittelivät vuonna 1987 angiosomi-teorian, jossa kehon kudos jaettiin kolmiulotteisiin alueisiin sen mukaan, miten alue sai valtimo- ja laskimoverenkiertonsa.

Myöhemmin Attinger ja kumppanit «Attinger C, Cooper P, Blume P ym. The safest surgi...»2 tutkivat jalkaterän verenkiertoa ja jakoivat jalkaterän 6 eri angiosomiin sen perusteella, miten säärivaltimot ja niiden päätehaarat suonittivat aluetta:

Angiosomi 1: Jalkaterän dorsaalinen osa, arteria dorsalis pedis

Angiosomi 2: Lateraalimalleolin alue, arteria fibularis

Angiosomi 3: Kantapään takalateraaliosa ja kantapään plantaarinen osa, arteria fibularis (calcaneus-haara)

Angiosomit 4–6: Jalkapohja, kantapään mediaaliosa, arteria tibialis posteriorin haarat (calcaneus-haara, arteria plantaris medialis, arteria plantaris lateralis)

Valtimoiden välillä on yhdysvaltimoita ja yksilöiden välillä on anatomisia eroavaisuuksia, minkä takia 1 valtimon tukkeutuminen ei automaattisesti johda sen suonittaman anatomisen alueen kuolioon.

Angiosomi-periaate tukee ajatusta, että haava paranee nopeammin ja suuremmalla todennäköisyydellä, mikäli juuri haava-angiosomin aluetta suonittava valtimo revaskularisoidaan ja valitaan valtimoreitiksi «Attinger C, Cooper P, Blume P ym. The safest surgi...»2.

Useissa retrospektiivisissä tutkimuksissa «Spillerova K, Biancari F, Leppäniemi A ym. Differe...»3, «Špillerová K, Settembre N, Biancari F ym. Angiosom...»4, «Iida O, Takahara M, Soga Y ym. Impact of angiosome...»5, «Elbadawy A, Ali H, Saleh M ym. Editor's Choice - A...»6, «Söderström M, Albäck A, Biancari F ym. Angiosome-t...»8 on havaittu, että aika haavan paranemiseen on lyhyempi, kun valtimoverenkiertoa parantava toimenpide on kohdistunut haava-angiosomin aluetta suonittavaan valtimoon verrattuna tilanteeseen, jossa revaskularisaatio on kohdistunut valtimoon, joka ei suoraan suonita haava-aluetta. Lisäksi on viitteitä siitä, että kirurgisen revaskularisaation jälkeen haavan paranemisessa angiosomi-kohdennetun ja -kohdentamattoman revaskularisaation välillä on pienempi kuin suonensisäisen revaskularisaation jälkeen «Špillerová K, Settembre N, Biancari F ym. Angiosom...»4.

Angiosomi-teoriaa on myös kritisoitu. Ensinnäkin vain 25 %:ssa haava sijaitsee vain 1 angiosomin alueella. Toisaalta tutkimusten perusteella näyttäisi riittävän, jos 1 angiosomi, johon haava ulottuu, revaskularisoidaan «Špillerová K, Biancari F, Settembre N ym. The Prog...»7.

On myös korostettu yhdyslaskimoiden ja avoimen plantaariarkuksen merkitystä revaskularisaation jälkeisessä haavan paranemisessa. Tämä tarkoittaa sitä, että mikäli raajassa on merkittäviä yhdyslaskimoita tai plantaariarkus on avoin, revaskularisaatiota ei olisi tarpeen kohdentaa haava-angiosomin mukaan haavan paranemisen saavuttamiseksi «Ricco JB, Gargiulo M, Stella A ym. Impact of angio...»9.

Kirjallisuutta

  1. Taylor GI, Palmer JH. The vascular territories (angiosomes) of the body: experimental study and clinical applications. Br J Plast Surg 1987;40:113-41 «PMID: 3567445»PubMed
  2. Attinger C, Cooper P, Blume P ym. The safest surgical incisions and amputations applying the angiosome principles and using the Doppler to assess the arterial-arterial connections of the foot and ankle. Foot Ankle Clin 2001;6:745-99 «PMID: 12134581»PubMed
  3. Spillerova K, Biancari F, Leppäniemi A ym. Differential impact of bypass surgery and angioplasty on angiosome-targeted infrapopliteal revascularization. Eur J Vasc Endovasc Surg 2015;49:412-9 «PMID: 25747173»PubMed
  4. Špillerová K, Settembre N, Biancari F ym. Angiosome Targeted PTA is More Important in Endovascular Revascularisation than in Surgical Revascularisation: Analysis of 545 Patients with Ischaemic Tissue Lesions. Eur J Vasc Endovasc Surg 2017;53:567-575 «PMID: 28215512»PubMed
  5. Iida O, Takahara M, Soga Y ym. Impact of angiosome-oriented revascularization on clinical outcomes in critical limb ischemia patients without concurrent wound infection and diabetes. J Endovasc Ther 2014;21:607-15 «PMID: 25290786»PubMed
  6. Elbadawy A, Ali H, Saleh M ym. Editor's Choice - A Prospective Study to Evaluate Complete Wound Healing and Limb Salvage Rates After Angiosome Targeted Infrapopliteal Balloon Angioplasty in Patients with Critical Limb Ischaemia. Eur J Vasc Endovasc Surg 2018;55:392-397 «PMID: 29373203»PubMed
  7. Špillerová K, Biancari F, Settembre N ym. The Prognostic Significance of Different Definitions for Angiosome-Targeted Lower Limb Revascularization. Ann Vasc Surg 2017;40:183-189 «PMID: 27693605»PubMed
  8. Söderström M, Albäck A, Biancari F ym. Angiosome-targeted infrapopliteal endovascular revascularization for treatment of diabetic foot ulcers. J Vasc Surg 2013;57:427-35 «PMID: 23219512»PubMed
  9. Ricco JB, Gargiulo M, Stella A ym. Impact of angiosome- and nonangiosome-targeted peroneal bypass on limb salvage and healing in patients with chronic limb-threatening ischemia. J Vasc Surg 2017;66:1479-1487 «PMID: 28756043»PubMed